Cieszyn

 

P4096072.JPG

 

 

Reklamy

Szafa z ubraniami na ulicy Menniczej w Cieszynie

Zdjęcia „obiegowej szafy” w której można zostawiać niepotrzebne ubrania. Pomysł ciekawy i pewnie jest obecny w innych miastach. Na pewno łatwiejszy dostęp jak do kontenerów z ubraniami.

W Cieszynie szafa znajduje się w centrum, w sąsiedztwie tzw. Książnicy Cieszyńskiej, przy ulicy Menniczej, u stóp Wzgórza Zamkowego.

Akcję zorganizował Zamek Cieszyn.

DSC03468.JPG

DSC03469.JPG

Obok malownicze Wzgórze Zamkowe w Cieszynie

DSC03466.JPG

 

 

 

Polski Cieszyn.

„Moja przygoda z amatorską fotografią”

Zdjęcie wykonane przy Wzgórzu Zamkowym, tuż przy moście granicznym. Czerwień samochodu i znaku „Stop” wypadła bardzo malowniczo. Chyba jedno z lepszych ujęć.

Wykonane telefonem z aparatem: Sony Ericsson CyberShot: model K800i. Według mnie, jest to jeden z najlepszych modeli starego typu. „Oldskulowy” model, kupiony za przysłowiowe grosze w lombardzie przy ul. Głębokiej w Cieszynie.

Na podobnym modelu, trochę wcześniejszym: Sony Ericssonie K310i zaczynałem swoją przygodę z telefonią komórkową i amatorską fotografią. Pamiętam, że był to pierwszy mój telefon, od którego zaczęła się moja przygoda z fotografią. Nie znając możliwości amatorskiego obiektywu CyberShot, robiłem bardzo mało zdjęć. Te które wykonałem, wyszły świetnie. Do dziś żałuję, że w tym czasie nie zrobiłem ich więcej.

W mojej opinii, zdjęcia robione telefonem Sony z aparatem, mało się różnią, od tych wykonywanych pół-profesjonalną lustrzanką, np. z Olympusa e-510. Zdjęcia z lustrzanki są oczywiście dużo dokładniejsze, i można je dużo bardziej przybliżać i komfortowo kadrować, ale jakość całości, jest do złudzenia podobna. Mój wniosek jest taki, że zdjęcia wykonane telefonem i lustrzanką, dla niewprawnego oko łudząco podobne.

Gdy zacząłem fotografować, kupionym również w lombardzie: Sony Ericssonem Xperią, model E10i, niezwykle małym i poręcznym, jakość zdjęć również mnie niesamowicie zaskoczyła. Do tej pory uważam, że to najlepszy aparat w telefonie jakie miałem. Wykonałem nim setki zdjęć, które wrzucałem tak na Facebooka i na bloga. W zasadzie, to zdjęcia z telefonu zainspirowały mnie do stworzenia bloga.

Będąc na wystawie „fotografii ulicznej” tzw. „street artu” w Cieszynie w Krytyce Politycznej, gdzie dziewczyna, artystka, Lola Gif, prezentowała niesamowite zdjęcia Śląska, wydrukowane i rozwieszone w sali, na kartkach wielkości pocztówek.  Zainspirowałem się do stworzenia czegoś podobnego na swoim blogu.

W zasadzie jej zdjęcia, każde z osobna, miało swoją historię, doskonały temat i ciekawą kompozycję. Wydruki tych zdjęć, jak mówiła artystka, w większości robionych telefonem, też były perfekcyjne. Nie na błyszczącym, ale matowym papierze. Takim, jaki subiektywnie bardziej mi się podoba.

Poniższe zdjęcie uznaję za jedno z ciekawszych.

 

DSC03471.JPG

„ŚLADAMI CIESZYŃSKICH ŻYDÓW” – Janusz Spyra

KRÓCIUTKI PRZEWODNIK PO ŻYDOWSKICH ZABYTKACH CIESZYNA I CZESKIEGO CIESZYNA

W broszurze pierwsza część dotyczy zabytków polskiego Cieszyna. Są tam opisane m.in. Dom Żydowski (ul. Mennicza 4), Dom modlitwy (na rogu ul. Menniczej i ul. dr. L. Kluckiego), Synagoga gminna (ul. Bóżnicza 6), Synagoga ortodoksyjna „Machsike Hades” (ul. Benedyktyńska), Synagoga Klugera (ul. Czarny Chodnik), Stary cmentarz żydowski (ul. Hażlaska), Nowy cmentarz żydowski (ul. Hażlaska).

W części drugiej, dotyczącej czeskiego Cieszyna, opisano: Ortodoksyjny dom modlitwy (ul. Odboje 4), Synagoga gminna (ul. Vrchlickcho), Synagoga ortodoksyjna „Machsike Hatora” (ob. Alsova 7), Synagoga ortodoksyjna „Schomre-Schabos” (Bozkova 16), Cmentarz żydowski w Czeskim Cieszynie (ul. Hrbitovni).

Jednym z elementów bogatej przeszłości Cieszyna są znajdujące się tu zabytki żydowskie, które dokumentują w bardzo szczątkowej formie obecność na tym terenie ludności wyznania mojżeszowego. Historia Żydów w mieście nad Olzą liczy kilkaset lat, ich dzieje były przy tym bardzo skomplikowane. Pierwsza pewna wzmianka o osobie wyznania mojżeszowego w Cieszynie pochodzi z 1531 roku, kiedy to Żyd Jakub kupił dom przy ul. Srebrnej. Jeszcze w tym samym roku go sprzedał, także kolejny Żyd, Markus, nadworny szklarz księcia cieszyńskiego (1575) przebywał w Cieszynie krótko. Książęta cieszyńscy sporadycznie korzystali z usług osób wyznania mojżeszowego, mimo wprowadzonych przez cesarzy zakazów ich pobytu na Śląsku.

sladami cieszynskich zydow0001.jpg

W 1631 roku księżna cieszyńska Elżbieta Lukrecja, nie bacząc na zakazy, wynajęła pobór myta w Cieszynie i Księstwie Cieszyńskim braciom Jakubowi i Mojżeszowi Singerom z Ivančic koło Brna. Jakub pozostał w Cieszynie na stałe, zakładając pierwszą żydowską rodzinę mieszkającą w mieście. Księżna przyznała Singerowi m.in. prawo handlu i prowadzenia sklepu w mieście, wolność wyznawania przez członków jego rodziny religii mojżeszowej, zezwoliła też na uruchomienie prywatnego cmentarza. Singer trudnił się pożyczaniem pieniędzy mieszczanom oraz szlachcie, współpracował z książęcą mennicą w Cieszynie. W 1637 roku kupił dom przy ob. ul. Głębokiej, a w 1640 roku większy na rogu Rynku i ob. ul. Menniczej. Ten tzw. „Dom Żydowski” był jedynym aż do końca XVIII w., jaki mogli posiadać Żydzi na Śląsku Cieszyńskim. Po śmierci Jakuba odziedziczył go jego syn Samuel, co potwierdził w 1661 roku cesarz Leopold I. Potem dalsi Singerowie uzyskali cesarskie przywileje. Cieszyńscy mieszczanie starali się usunąć Żydów z miasta albo ograniczyć ich działalność, ale utrzymywali też z nimi żywe kontakty handlowe.

01.jpg

W 1713 roku cesarz Karol VI zezwolił Żydom osiedlać się na Śląsku, pod warunkiem opłacenia specjalnego podatku tolerancyjnego. W 1737 roku w Cieszynie żyło już kilku Singerów z rodzinami, a kilkanaście innych rodzin żydowskich w okolicznych miejscowościach. Tylko jeden syn w żydowskiej rodzinie mógł się ożenić, a Żydzi mogli się zajmować wyłącznie drobnym handlem oraz produkcją i wyszynkiem wódki. Zasady te rozwinęła cesarzowa Maria Teresa w Patencie z 1752 roku, mocą którego na Śląsku Cieszyńskim mogło mieszkać jedynie 88 tzw. tolerowanych rodzin żydowskich. Na ich czele stali odpowiedzialni za ściąganie żydowskich podatków poborcy podatkowi. W czasach Marii Teresy funkcje te spełniali członkowie rodziny Singerów. W Cieszynie początkowo mieszkało 12, w 1780 roku 16 tolerowanych rodzin żydowskich. Patent Tolerancyjny wydany w 1781 roku przez Józefa II, poszerzał zakres dostępnych dla Żydów zajęć, zakazywał jednak posiadania własnych synagog i rabinów. Zobowiązywał też Żydów do używania języka niemieckiego we wszystkich sprawach z wyjątkiem kultu, w 1787 roku musieli przybrać niemieckie imiona i nazwiska. Zapoczątkowało to proces zbliżenia ludności żydowskiej, także na Śląsku Cieszyńskim i w samym Cieszynie, do kultury i języka niemieckiego. Większa swoboda handlu przez Żydów w mieście przyspieszyła upadek uprzywilejowanej rodziny Singerów. którzy w 1788 roku sprzedali tzw. „Dom Żydowski” i opuścili Cieszyn. Ogół tolerowanych Żydów Śląska Cieszyńskiego zaczął teraz tworzyć podstawy wspólnego życia religijnego, m.in. dom modlitwy w wynajmowanych pomieszczeniach przy ul. Menniczej w 1801 roku. Nabożeństwami kierował w nim Juda Löbl Glücklich, od 1788 roku spełniający w Cieszynie funkcje rabinackie, ale przez władze uważany jedynie za nauczyciela religii.

02.jpg

W 1790 roku w Cieszynie, wraz z przedmieściami kameralnymi, przebywało ok. 120 Żydów, w 1837 roku ich liczba wzrosła do 327 (5,2 %). Tolerowani Żydzi (w 1840 roku było w mieście 17 takich rodzin, poza tym wiele nietolerowanych) mogli teraz prowadzić legalną działalność gospodarczą. W rejestrze z lat 1829-1848 zapisano w Cieszynie 56 żydowskich przedsięwzięć, głównie handlowych. Jeszcze w 1848 roku nakazano 10 Żydom opuszczenie Cieszyna, czego zresztą nie wykonano. W 1838 roku za zgodą samego cesarza cieszyńscy Żydzi wybudowali własną synagogę. Przy synagodze zatrudniony był kantor, a także sługa świątynny i rytualny rzeźnik. Władze nadal za jedynego reprezentanta Żydów uznawały żydowskich kolektorów oraz koncesjonowanego nauczyciela religii.

03.jpg

04.jpg

05.jpg06.jpg

07.jpg

08.jpg

sladami cieszynskich zydow0006.jpg

sladami cieszynskich zydow0007.jpg

W PDF-ie:

sladami cieszynskich zydow – krotki przewodnik